Të paktën 35 mijë njerëz më shumë se normalisht kanë humbur jetën në Evropë gjatë katër valëve të njëpasnjëshme të të nxehtit këtë verë, sipas të dhënave paraprake nga më shumë se gjysma e vendeve të kontinentit. Ekspertët paralajmërojnë se bilanci përfundimtar pritet të jetë edhe më i lartë.
Tre nga vendet më të mëdha të Bashkimit Evropian, Gjermania, Franca dhe Spanja, kanë regjistruar së bashku më shumë se 25 mijë vdekje të tepërta, ndërsa të dhënat për muajin gusht ende nuk janë të plota.
Valët e të nxehtit kanë goditur Evropën Perëndimore që nga muaji maj, duke thyer rekorde temperaturash në qindra stacione meteorologjike. Franca regjistroi temperaturën mesatare ditore më të lartë të matur ndonjëherë në vend, ndërsa në Gjermani 46 stacione meteorologjike shënuan temperatura mbi 40°C për tre ditë radhazi në fund të qershorit. Në Spanjë, temperaturat mbi 42°C zgjatën për periudha të gjata.
Shkencëtarët theksojnë se ndryshimet klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor po i bëjnë valët ekstreme të të nxehtit më të shpeshta dhe më intensive.
Gjermania me bilancin më të rëndë
Gjermania ka regjistruar numrin më të madh të viktimave. Sipas vlerësimeve të Institutit Robert Koch, rreth 14 mijë njerëz kanë humbur jetën si pasojë e të nxehtit nga 6 prilli deri më 9 gusht.
Vetëm gjatë javës 22–28 qershor, sipas të dhënave paraprake, janë regjistruar rreth 9,600 vdekje të lidhura me temperaturat e larta.
Ky është bilanci më i rëndë i regjistruar në Gjermani që nga fillimi i mbajtjes së të dhënave. Rekordi i mëparshëm ishte në vitin 2018, kur rreth 8,900 vdekje iu atribuuan të nxehtit.
Spanja dhe Franca gjithashtu përballen me mijëra viktima
Në Spanjë, të dhënat e Institutit Shëndetësor Carlos III tregojnë rreth 4,947 vdekje të lidhura me të nxehtin nga maji deri në gusht.
Kjo e bën vitin 2026 vitin me numrin më të lartë të vdekjeve nga temperaturat ekstreme në Spanjë, duke tejkaluar rekordin e vitit 2022, kur u regjistruan rreth 4,520 viktima.
Në Francë, autoritetet kanë raportuar rreth 7,300 vdekje të tepërta nga të gjitha shkaqet gjatë periudhës nga fundi i majit deri më 22 korrik. Të dhënat për gushtin ende nuk janë përfshirë në bilanc.
Më shumë se 500 stacione meteorologjike franceze kanë regjistruar temperatura mbi 40°C, ndërsa në kulmin e valës së të nxehtit, 98% e territorit të vendit ishte nën paralajmërim meteorologjik.
Edhe Italia dhe Britania raportojnë mijëra viktima
Në Itali, të dhënat kombëtare ende nuk japin një bilanc përfundimtar. Megjithatë, modelet statistikore vlerësojnë se vetëm gjatë javës së fundit të qershorit rreth 2,700 njerëz më shumë se normalisht kanë humbur jetën.
Epidemiologët parashikojnë se numri përfundimtar i vdekjeve të lidhura me të nxehtin në Itali mund të arrijë nga 5,000 deri në 8,000.
Në Angli, autoritetet kanë vlerësuar se valët e të nxehtit të muajve maj dhe qershor shkaktuan rreth 2,877 vdekje të lidhura me temperaturat e larta.
Belgjika raportoi 1,222 vdekje shtesë gjatë një periudhe prej rreth dy javësh, ndërsa Holanda regjistroi të paktën 900 vdekje më shumë se zakonisht.
Edhe Polonia dhe Zvicra kanë raportuar qindra deri në më shumë se një mijë vdekje shtesë gjatë valëve të të nxehtit.
Pse është e vështirë të përcaktohet numri i viktimave?
Vdekjet nga temperaturat e larta shpesh nuk regjistrohen drejtpërdrejt si “vdekje nga nxehtësia”. Temperaturat ekstreme mund të përkeqësojnë sëmundje ekzistuese, veçanërisht ato kardiovaskulare dhe të frymëmarrjes.
Në shumë raste, personat e prekur mund të humbin jetën nga infarkti, goditja në tru, problemet e veshkave ose komplikacione të tjera.
Për këtë arsye, disa vende përdorin modele statistikore që krahasojnë numrin e vdekjeve gjatë periudhave të nxehta me numrin që do të pritej në kushte normale.
Bilanci përfundimtar mund të kërkojë javë ose muaj, pasi shumë vende ende nuk kanë të dhëna të plota për muajin gusht.
Paralajmërim për vitet e ardhshme
Organizata Botërore e Shëndetësisë ka paralajmëruar se vdekshmëria e lidhur me nxehtësinë në rajonin evropian është rritur ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit dhe pritet të vazhdojë të rritet.
Kombinimi i ngrohjes globale dhe plakjes së popullsisë e bën Evropën gjithnjë e më të ekspozuar ndaj valëve të të nxehtit.
Me të dhënat e gushtit ende të paplota, bilanci prej të paktën 35 mijë viktimash pritet të rritet edhe më tej, duke e bërë verën e vitit 2026 një nga periudhat më vdekjeprurëse të të nxehtit të regjistruara në Evropë.
