SHBA- Deklarata e Presidentit Trump për fitore totale në Iran ka shqetësuar disa aleatë të ngushtë dhe disa bashkëpunëtorë se ai po e ekzagjeron armëpushimin e brishtë me Teheranin, pasi ky i fundit mbetet i aftë të bllokojë anijet në Ngushticën e Hormuzit dhe të sulmojë forcat amerikane në rajon.
Presidenti është informuar mbi rreziqet që mund të shkaktojnë prishjen e armëpushimit dhe se Irani ende mban aftësi të rrezikshme ushtarake, sipas shumë zyrtarëve, siç është zbuluar nga Wall Street Journal.
Më shumë se gjysma e raketahedhësve të Iranit janë shkatërruar, por një numër i konsiderueshëm mbetet kryesisht i varrosur thellë nën tokë, sipas një zyrtari amerikan. Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike gjithashtu mban dhjetëra anije të vogla që mund të kërcënojnë anijet në Ngushticën e Hormuzit, tha zyrtari, edhe pse sulmet kanë fundosur më shumë se 90 përqind të Marinës së rregullt të Iranit.
Deri më tani, këto paralajmërime nuk e kanë zbutur këmbënguljen e administratës se ajo ka epërsinë përpara bisedimeve, me sekretaren e shtypit të Shtëpisë së Bardhë, Caroline Levitt, në një konferencë për shtyp e quajti operacionin pesë-javor një triumf ushtarak.
Levitt u tha gazetarëve të Mërkurën e Madhe se aftësia e Iranit për të ndërtuar raketa balistike dhe dronë me rreze të gjatë veprimi është dëmtuar, minat e tij detare janë shkatërruar kryesisht dhe forca e tij ajrore është e parëndësishme nga ana operative. Në një konferencë të veçantë për shtyp, Sekretari i Mbrojtjes Pete Heggeth tha se ushtria amerikane arriti "çdo objektiv, sipas planit, sipas orarit, pikërisht ashtu siç ishte përcaktuar që nga dita e parë".
Çfarë e shqetëson rrethin e Trumpit?
Zyrtarët dhe ekspertët ushtarakë thonë se aftësitë ushtarake dhe bërthamore të Iranit janë dëmtuar vërtet. Megjithatë, ata vunë në dukje se Teherani ende ka aftësi të konsiderueshme. “Irani me siguri është neutralizuar, aftësitë e regjimit janë degraduar, por numri i atyre që janë shkatërruar plotësisht është më i vogël”, thotë Behnam Ben Taleblou, drejtor i lartë i programit të Iranit në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive.
Nga ana e saj, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha, “Raketat balistike të Iranit janë shkatërruar, objektet e tyre të prodhimit janë shkatërruar, marina e tyre është nën ujë, përfaqësuesit e tyre janë dobësuar dhe ëndrrat e tyre për të poseduar armë bërthamore janë zhdukur”.
"Tani, administrata po angazhohet në diskutime diplomatike sepse presidenti ka qenë në gjendje të ushtrojë ndikim maksimal mbi regjimin iranian dhe është optimist se kjo do të çojë në paqe afatgjatë në rajon", shtoi ai.
Ndër shqetësimet e shprehura është se Irani nuk ka gjasa ta rihapë Ngushticën e Hormuzit pa lëshime të rëndësishme, të cilat Trump nuk ka gjasa t’i bëjë. Ky bllokim mund të çojë në një rifillim të armiqësive. Dje Irani u tha ndërmjetësve se do të kufizonte numrin e anijeve që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit në rreth një duzinë në ditë dhe do të mblidhte taksa.
Izraeli goditi objektivat e Hezbollahut të Mërkurën e Madhe, duke vrarë dhjetëra njerëz dhe duke plagosur qindra, sipas Ministrisë së Shëndetësisë së vendit. Ndërsa fushata amerikane dhe izraelite ka shkatërruar ushtrinë konvencionale të Iranit, Teherani ende ruan aftësinë për të kërcënuar fqinjët e tij me një arsenal të varfëruar raketash dhe dronësh. Disa orë pasi filloi armëpushimi, partnerët e Gjirit thanë se kishin kapur raketa iraniane.
"Shqetësimi im numër një tani është të shoh gjatë katër deri në gjashtë javëve të ardhshme nëse e gënjyem veten sepse humbëm guximin, apo nëse arritëm një marrëveshje të vërtetë me forcë që përfshin ndryshime të vërteta", tha Newt Gingrich, ish-kryetar i Dhomës së Përfaqësuesve.
Uraniumi mund të jetë çështja kryesore. Irani këmbëngul se nuk ka plane për të ndërtuar armë bërthamore, por një nga kushtet e tij për t'i dhënë fund konfliktit është që Shtetet e Bashkuara të pranojnë të drejtën e Iranit për të pasuruar uranium. Sekretari i Shtetit Marco Rubio pranoi se para luftës, Irani nuk po pasuronte uranium. Por një shqetësim i hershëm midis vendeve perëndimore para luftës ishte se Irani po i afrohej shumë, duke i dhënë mundësinë të nxitonte drejt një bombe.
Teherani ende ka rezerva uraniumi të pasuruar në nivel të lartë të varrosura nën objektet e tij në Isfahan dhe ndoshta në Natanz, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike. Të dyja vendet u shënjestruan nga sulmet ajrore të SHBA-së vitin e kaluar. Nëse rikuperohet dhe pasurohet më tej, uraniumi mund t'i sigurojë Iranit materialin bërthamor që i nevojitet për një bombë të papërpunuar ose kokë rakete.
