PARIS – Parlamenti francez ka rrëzuar projektbuxhetin shtetëror për vitin 2027 në leximin e parë, duke thelluar ngërçin politik dhe financiar në vend, vetëm pak muaj para zgjedhjeve presidenciale.
Projektbuxheti u rrëzua me 458 vota kundër, asnjë votë pro dhe dy abstenime. Kundër tij votuan të gjitha forcat politike, përfshirë edhe deputetët që mbështesin qeverinë e presidentit Emmanuel Macron.
Pas rreth dhjetë ditësh debatesh të tensionuara, deputetët e opozitës kritikuan politikat fiskale të qeverisë, ndërsa përfaqësuesit e saj shprehën keqardhje për ndryshimet e shumta që iu bënë projektit fillestar.
Rrëzimi i projektbuxhetit përbën një tjetër pengesë për miratimin e financave publike në një Parlament pa shumicë të qartë, situatë e krijuar pas shpërndarjes së Asamblesë Kombëtare në vitin 2024 nga Macron.
Pas votimit, projektbuxheti do t’i kalojë Senatit në versionin fillestar, ku shqyrtimi pritet të nisë më 20 nëntor. Ndërkohë, zyra e kryeministrit Sébastien Lecornu ka bërë të ditur se mundësia për një kompromis mes dy dhomave të Parlamentit do të shqyrtohet në dhjetor.
Projektbuxheti synonte uljen e deficitit publik në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2027, nga 5.4% që parashikohet për këtë vit. Megjithatë, gjatë shqyrtimit parlamentar u rrëzuan disa masa të rëndësishme për uljen e shpenzimeve, përfshirë heqjen e lehtësive tatimore për pensionistët dhe organizatat, si dhe rritjen e taksave për kompanitë e mëdha.
Situata rëndohet edhe nga performanca e dobët ekonomike. Prodhimi i Brendshëm Bruto i Francës ka shënuar një rënie prej 0.1% në tremujorin e tretë.
Ministri i Buxhetit, David Amiel, ka paralajmëruar se vendit do t’i nevojiten masa më të forta për uljen e shpenzimeve sesa ato të parashikuara në projektin fillestar, i cili përfshinte kursime prej 43 miliardë eurosh, për të arritur objektivin e deficitit.
Ndërkohë, kostot e huamarrjes së qeverisë franceze janë rritur ndjeshëm javët e fundit, të nxitura nga shqetësimet për qëndrueshmërinë e borxhit publik dhe paqëndrueshmërinë politike e sociale.
Një tjetër skenar që po diskutohet është përdorimi i kompetencave të posaçme ekzekutive nga qeveria për të miratuar buxhetin pa një votim parlamentar. Sipas raportimit, nga 18 dhjetori mund të krijohen kushtet për përdorimin e këtij mekanizmi, çka do të shmangte një tjetër përballje në Parlament.
Kriza e buxhetit përbën një sfidë të rëndësishme për qeverinë franceze, në një periudhë kur vendi përballet me presionin për të frenuar borxhin publik dhe për të rikthyer stabilitetin financiar.
