Kryeministri Edi Rama teksa mori pjesë në inagurimin e Qendrës së Monitorimit për projektin “Smart City” deklaroi se projekti është përgjigjja institucionale ndaj vrasjes tragjike të një nxënësi në shkollën “Fan Noli”, duke theksuar se sistemi synon të parandalojë ngjarje të rënda përmes inteligjencës artificiale dhe monitorimit në kohë reale.
Gjatë prezantimit të projektit, Rama tha se nuk e ka harruar tragjedinë që, sipas tij, u politizua dhe u keqpërdor, ndërsa nënvizoi se një shtet nuk matet me ngjarjet që ndodhin, por me mënyrën se si reagon ndaj tyre.
“Reagimi ynë është sistemik dhe në nderim të kujtimit të një viktime të pafajshme. Ky mekanizëm, i mbështetur në aftësitë e inteligjencës artificiale, do ta ngrejë parandalimin në një nivel tjetër”, u shpreh ai.
Sipas Ramës, faza e parë e projektit përfshin 20 shkolla të përzgjedhura në bazë të numrit të nxënësve, intensitetit të aktivitetit përreth dhe nevojës për të nxjerrë përfundimet e para, përpara shtrirjes së sistemit në të gjithë vendin.
Kreu i qeverisë tha se sistemi nuk është projektuar vetëm për të regjistruar ngjarjet, por për të sinjalizuar rrezikun në kohë reale. Ai solli si shembull rastin kur një person nxjerr një thikë në një vend publik, duke theksuar se qendra e monitorimit do të njoftohet menjëherë. Po ashtu, sipas tij, teknologjia do ta bëjë shumë më të vështirë fshehjen e personave në kërkim dhe do të ndihmojë në identifikimin e automjeteve të përdorura në aktivitete kriminale.
Rama njoftoi gjithashtu se kamerat e trupit të punonjësve të Policisë do të lidhen drejtpërdrejt me qendrën e monitorimit, me synimin për të rritur transparencën dhe kontrollin gjatë komunikimit me qytetarët.
Ai tha se, pas ngjarjes në shkollën “Fan Noli”, është shtuar angazhimi në institucionet arsimore me praninë e policisë, rojeve të sigurisë dhe bashkëpunimin me këshillat e prindërve, por vlerësoi se teknologjia do ta çojë parandalimin në një nivel të ri.
Në përfundim, kryeministri bëri të ditur se Ministria e Arsimit do të hartojë një protokoll të ri për informimin e prindërve dhe se qytetarët do të kenë një kanal të dedikuar komunikimi me sistemin Smart City për të raportuar shqetësimet dhe problematikat e tyre.
“Sot të gjithë e kanë harruar vrasjen tragjike të një nxënësi në shkollën “Fan Noli”, që krijoi një situatë konvulsive me politizimin ekstrem të ngjarjes dhe me gazetarinë e gjakut.
Qeveria, Ministria e Arsimit dhe Policia u vunë në qendër të akuzave.
Unë nuk e kam harruar, siç e kanë harruar ata që e përdorën, keqpërdorën dhe abuzuan deri në fund me atë tragjedi, sepse e kujtoj çdo ditë duke ndjekur këtë projekt, sepse është përgjigjja ime ndaj asaj tragjedie.
Një shtet nuk matet me atë që ndodh çdo ditë, sepse edhe në shtetet më të konsoliduara ndodhin ngjarje të tilla, por një shtet matet me reagimin ndaj gjithçkaje që ndodh. Reagimi ynë është sistemik dhe, në nderim të kujtimit të një viktime të pafajshme dhe të panevojshme, do të mundësojë që shumë fëmijë, të cilët mund të jenë një ditë të rrezikuar, të mbrohen, sepse ky reagim do të lërë pas një mekanizëm të sofistikuar me aftësitë e pakonkurrueshme të IA-së dhe do të mundësojë që parandalimi të ngrihet në një nivel tjetër.
Me 20 shkollat e para që janë përzgjedhur për nga dendësia e numrit të nxënësve, për nga intensiteti i veprimtarive rreth e rrotull dhe domosdoshmëria për të nxjerrë konkluzionet e nevojshme. Prindërit duhet të ndihen mirë që qeveria, ndryshe nga sa përshkruhet në të përditshmen e jetës, pa një minutë gjumë të algoritmit, bën atë që thotë dhe thotë atë që bën. Nuk ka projekt pa pengesa, por sot projekti merr jetë dhe nuk do të ndalet më, me shtrirjen në të gjithë territorin, duke u futur në një fazë të re të menaxhimit të sigurisë publike.
I gjithë projekti është i ndërtuar në mënyrë që sistemi të njoftojë në kohë reale për rrezikun dhe jo thjesht të ruajë një informacion, kur fakti ka ndodhur.
Nëse një thikë del nga xhepi, në cilindo vend publik, sistemi jep menjëherë informacion në qendrën e monitorimit.
Nëse një person në kërkim sot ka shumë mundësi të fshihet, sistemi e bën të pamundur.
Historia e makinave që bëjnë akte kriminale dhe gjenden të djegura nuk ndodh më, pasi sistemi e sheh makinën para se makina të ndalet.
Ndalimi i makinave shoqërohet me shkëmbime indulgjencash, nuk ndodh më, sepse sistemi njoftohet kur një makinë që nuk ka paguar detyrimet del nga parkimi.
Kamerat e trupit do të jenë të lidhura me qendrën dhe është e pamundur të bëhen lojëra. Komunikimi etik me qytetarin përcillet te qendra, jo se s’do të ndodhë më asgjë, por rreziku do të ulet dhe zbulueshmëria do të rritet në mënyrë eksponenciale.
Kemi pasur një angazhim të shtuar në shkolla, falë policisë, këshillave të prindërve, rojeve të sigurisë, por ka qenë punë e stërmundimshme për të parandaluar ngjarje ekstreme dhe, për fat të mirë, kemi pasur vetëm një ngjarje tjetër, dhe ajo jashtë oborrit të shkollës.
Sot, kur jemi në kohën e armikut të fëmijëve, rrezikut të rrugaçit të lagjes që është algoritmi, ky sistem do të na japë krah dhe do të fokusohet te bashkëpunimi me prindërit. Do të hartohet një protokoll nga Ministria e Arsimit për t’i mbajtur prindërit të informuar, me qëllim rritjen e vigjilencës.
Po u japim qytetarëve një armë që s’e kanë pasur. Do të punojmë që qytetarët të kenë një inbox për hallet e tyre, të lidhur me sistemin”, tha ai.
