Aktualitet

Analiza e DW: Mund të pasohet nga veprat kërcënimi për "Serbinë e Madhe“?

Analiza e DW: Mund të pasohet nga veprat kërcënimi për

SERBI- Më 11 qershor 2024 ndodhi, ajo që udhëheqësi i serbëve të Bosnjes, Milorad Dodik, e kishte pritur prej vitesh: Në emër të Moskës ambasadori rus në Bosnje dhe Hercegovinë, Igor Kalabuçov, hapi një degë të ambasadës së tij në epiqendrën e Dodikut, në Banja Lukë. Gjatë ceremonisë u prononcua përmes një lidhjeje me video edhe ministri i Jashtëm i Rusisë Sergej Lavrov. Kalabuçov në televizionin boshnjak dy herë pati kërcënuar me "skenarin e Ukrainës", në rast se Sarajeva do të vazhdojë të afrohet me NATO-n, këtë ai e pati bërë edhe pas pas invazionit rus në Bosnje dhe Hercegovinë, në Republika Srpskan (RS) e dominuar nga serbët, udhëheqja e së cilës nën presidentin Milorad Dodik plafikon shkëputjen nga shteti i përbashkët boshnjak dhe bashkimin me Republikën e Serbisë. Kjo do të bënte realitet "ëndrrën serbomadhe", pra Serbinëe Madhe të ish-Jugpsllavisë duke u bashkuar në një shtet. Këtë qëllim politik e kishte ish-presidenti i Serbisë, Sllobodan Millosheviç, i cili në vitet 1990 u përpoq ta realizojë atë me mjete ushtarake – ai ishte iniciatori kryesor i katër luftrave në të cilat humbën jetën gati 150.000 vetë dhe mbi katër milionë u bënë refugjatë. Vetëm kur NATO ndërhyri më 1995 në Bosnje dhe më 1999 në Kosovë përmes sulmeve të ashpra nga ajri kundër agresonit serb, forcat serbe u dorëzuan.

Rreth 30 vjet më vonë qeveria serbe nën presidentin Aleksandar Vuqiç dhe e inkurajuar edhe nga politika agresive e Moskës, e ka rianimuar „fantazmën e Serbisë së Madhe" të konsideruar deri vonë si të harruar, duke përdorur tani konceptin "bota serbe" (Srpski svet), sipas modelit të Vladimir Putinit me "bota ruse" (Russki mir). Një sërë ish-mbështetës të Millosheviçit janë përsëri në poste, ndër ta edhe ministri i Brendshëm Ivica Dacic, i cili herë pas here gjermanët i cilëson si "gjenocidal".

Festë e përbashkët serbe

Vuçiq dikur ka qenë ministër i Informacionit dhe anëtar drejtues në partinë radikale serbe të të dënuarit për krime lufte, Vojislav Seselj, forcat paraushtarake të të cilit kanë kryer krime të panumërta lufte në Kroaci dhe në Bosnje. Në korrik 1995 – në ditët e gjenocidit të Srebrenicës – ai kërkoi në parlamentin e Beogradit, që për çdo serb të vrarë në Bosnje të vriteshin 100 myslimanë boshnjakë. Deri më sot presidenti i Serbisë nuk ka kërkuar falje për këto.

Eshtë interesant nga ana tjetër, që kanali rus Telegram sot me influencë si "Rybar", i cili përhap propagandë proruse lufte dhe autori i të cilit Michail Svintçuk ndodhet nën sanksionet e BE-së, në pranverën 2024 hapi "shkolla mediesh" në Serbi dhe në RS.

Më 8 qershor Vuçiq dhe Dodik në Beograd mbajtën një mbledhje të përbashkët të qeverive të Serbisë dhe të Republika Srpska nën moton "një popull, një mbledhje: Serbia dhe Srpska" - me Srpska nënkuptohet RS. Në këtë "asamble panserbe" Dodik erdhi direkt nga Moska, ku ai pritet vazhdimisht përzemërsisht nga presidenti Vladimir Putin dhe ministri i Jashtëm Sergej Lavrov. Në një mesazh përshëndetjeje Lavrov tha: "Bashkë me popujt e tjerë liridashës ne do të ndërtojmë një rend të ri botëror." Vuçiq më parë pati thënë, se populli serb është i bashkuar dhe ndahet vetëm prej lumit Drina. Asambleja vendosi, që në të ardhmen të kremtohet bashkarisht festa kombëtare serbe më 15 shkurt në Serbi dhe në RS.

Në Perëndim duket se të paktën qeveria gjermane e ka kuptuar seriozitetin e gjendjes, sepse zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, asamblenë e Beogradit e komentoi si "thënë në mënyrë të moderuar, shumë shqetësuese dhe të dëmshme për Bosnjen dhe Hercegovinën, për Serbinë dhe për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor".

Të tilla fjalë kaq të qarta ndërkohë nuk janë të vetëkuptueshme në Perëndim, sepse shumë politikanë në BE e madje edhe disa në qeverinë e SHBA-së tek Vuçiqi shohin një "garantues stabiliteti", pikërisht, ashtu sikurse e shihte Perëndimi asokohe deri më 1999 ish-shefin e Vuçiqit, Millosheviçin si "spirancë stabiliteti" në Ballkanin Perëndimor. Vështirë të kuptohet kjo megjithatë në sfondin e faktit, se përfaqësuesi i lartë ndërkombëtar për Bosnje dhe Hercegovinën, Christian Schmidt, detyra e të cilit është mbrojtja e Bosnjes dhe mbrojtja e Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit, në përgjithësi është mjaft i tërhequr.

Pasivitet i përfaqësuesit të lartë

Gjykata Kushtetuese boshnjake më 9 janar, e shpalli si antiligjore ditën e themelimit të Republika Srpska në vitin 1992, - duke e ndaluar ditën secesioniste të festës dhe paradën e paraushtarakëve. Megjithatë kjo festë krremtohet dhe as që perceptohet nga përfaqësuesi i lartë Schmidt, organizata të tjera dhe zyra e përfaqësuesit të lartë. Kjo pavarësisht faktit që udhëheqja boshnjako-serbe në këtë ditë bën sikur, RS të ishte një shtet më vete, ashtu si edhe krahinat separatiste ukrainase Luhansk dhe Donezk bashkimi i të cilave me Federatën Ruse në shtator 2023 nuk është njohur në nivel ndërkombëtar. Schmidt rezervohet të kritikojë edhe Vuçiqin apo qeverinë e tij, pa të cilat Dodik nuk do të kishte kaq shumë pushtet.

Ky pasivitet i Schmidtit i shkon mjaft për shtat palës nacionaliste serbe. Edhe gjatë një vizite së fundi tek presidenti francez Emmanuel Macron Vuçiq tematizoi çështjen e mbylljes së funksionit të përfaqesuesit të lartë për Bosnjen dhe Hercegovinën. Por pavarësisht dobësisë së Schmidt-it, posti i tij është "linja e fundit mbrojtëse" e shtetit të Bosnjes dhe Hercegovinës.

Eshtë e paqartë, nëse Perëndimi dhe Schmidt po bëhen më të ndërgjegjshëm për konfikltin kërcënues në Bosnje, e nëse ato ndërgjegjësohen, më në fund duhet të veprojnë. Po ashtu është e paqartë, nëse SHBA vërtetë sikurse kanë deklaruar, do ta mbrojnë Bosnjen si shtet, në rast se në të ardhmen president do të jetë Donald Trump. Një gjë është e sigurtë: Nëse Beogradi dhe Banja Luka shpallin bashkimin mes tyre me bekimin e Moskës, atëherë do të jetë shumë vonë.

Sa cilët janë garantuesit e stabilitetit në Europën Juglindore, kjo mund të lexohet ndonjëherë në disa shembuj në dukje të vegjël, por me shumë domethënie. Si p.sh një gjest në Moskë i zëvendëskryeministrit Vulin, që edhe në kohën e Millosheviçit ka qenë funksionar shteti me influencë dhe vitet e fundit edhe shef i shërbimit sekret e ministër i mbrojtjes. Më 11 qershor Vulin në Kremlin u përkul me nderim përpara bustit të vrasësit masiv Josef Stalin duke vendosur lule në varrin e tij.

Open Youtube

Nurellari: Amerikanët të pakënaqur për të dy kandidaturat. Biden mori kostot

Nurellari: Amerikanët të pakënaqur për të dy kandidaturat. Biden mori kostot

“Zv/presidentja më e dobët në historinë e Amerikës, por është një super prokurore”/ Flet Zekthi

Trump e quan Harris një kandidatë më të dobët se Biden? Çfarë tregojnë sondazhet

Gara për presidentin/en e SHBA do të jetë një betejë mes grash? Flasin panelistët

“Harris nuk ka shkëlqyer, është grua me ngjyrë”/ Nurellari: Ja çfarë i duhet nëse fiton

Kush është Kamala Harris kandidatja që mund të zëvendësojë Joe Biden, profili i saj

Ermal Hasimja: Kamala Harris mund të kthejë pakicat drejt demokratëve për të...

“Kamala Harris nuk ka lënë gjurmë, çfarë mund të bëjë për 6 muaj”/ Flet Nurellari

“Biden mund të shkarkohet. Rrethi i ngushtë i fshehu botës paaftësinë e tij shëndetësore”

“Ajo që e nxori Biden nga gara ishte pikërisht ngjarja me Trump”/ Flet Çollaku

Mediat amerikane të pamëshirshme ndaj Biden, Zekthi: Kishte “njolla të zeza” gjatë komunikimit

‘Dështim i elitës amerikane”/ Nurellari: Biden në telekomandë! Gafat e para të tij u bën shkas që...

“Tërheqja e Biden ishte e sigurt’/ Zekthi: U parashikua kjo lëvizje! Sikur demokratët të mos...

Rihapja e "21 Janarit", Gazetari tregon se çfarë përmban audio-përgjimi i gardistëve

Dalin pamjet e makinës së atentatorëve të masakrës në Memaliaj, saga e vrasjeve mes 2 fiseve

Pano Soko: Krimi do luftë, dhe për këtë duhet lufta një shtet që e lufton krimin

Bejko: Ka persona që sponsorizojnë autorët; mendoj se policia duhet të bëjë një punë më të mirë

Balliu: Kriminaliteti përshkruan Shqipërinë; rinia përcjell shembullin e tyre, një problem kritik

Atentati me 3 viktima në Memaliaj/ Soko: Këtu qarkullojnë paratë, këtu lahen edhe hesapet

Atentati me 3 viktima në Memaliaj/ Klevis Balliu: Rast tronditës, ja pse krimi ka rritur arrogancën

Atentati me 3 viktima në Memaliaj/ Armand Bajrami: Ja si ndodhi ngjarja dhe kush ishte objektivi

Alibeaj: Basha ka përfituar nga mua. U zhgënjeva nga ai pas 11 Qershorit

A ka shkelje në dosjen ndaj Berishës dhe arresti në shtëpi i tij? Alibeaj:Kemi të gjithë përgjegjësi

A ndihet i përdorur nga Basha? Alibeaj: Ndonjë mund të ketë përfituar, por nuk e...

“Berisha dhe Rama janë bashkë”/ Alibeaj: Nuk mund ta lija PD në duart e Berishës

Lubonja-Alibeajt: Jeni të pabesueshëm! Berisha bënte zgjedhje, Rama i vjedh

A jeni penduar që u ndikuat nga SHBA-të për heqjen e Berishës nga PD? Flet Alibeaj

“Dy janë familjet që kanë zaptuar Shqipërinë, ajo e Ramës dhe Berishës”/ Flet Alibeaj

“Nuk do të shohësh të djeg goma”/ Lubonja kapet me Alibeajn: Nuk shoh të kesh dhënë mbështetje

Lubonja: Unë hallin e kam te qeveria dhe Edi Rama! Nuk është mbajtur qëndrim për...

Divorci Alibeaj-Basha/ Lubonja: Nuk është çudi që njeriu të mërzitet me Berishën, por...

Basha e quajti tradhtar, Alibeaj: Nuk kam tradhtuar askënd! Berisha çfarë nuk ka thënë për mua

Largimi nga Grupi Parlamentar i PD, Alibeaj:Partia në duart private të Berishës,nuk ka dyshime që...

“Ju rrëfej pengjet e Kadaresë”, botuesi Hudhri flet për miqësinë 30 vjeçare me shkrimtarin

Kadare nuk ka pasur simpati për Hoxhën, "Kur sunduesin grinden" është qëndrimi i tij ndaj diktaturës

"Shpifja është më e rëndë se vdekja", Hudhri: Ka pasur shpifje të fabrikuara nga Sigurimi i Shtetit

Hudhri:.Vepra e Kadaresë ka mbajtur gjallë mendimin e shqiptarisë, ka qenë i vëmendshëm për...

Kam pasur përplasje me Kadarenë por marrëdhënia ka qenë korrekte, Hudhri: Më vonë u bë miqësi

Hudhri: Kadare më tha që shkruaj në Paris sepse atje jam më i qetë, nuk më ngacmon njeri

Bujar Hudhri zbulon detaje nga raportet me Kadarenë: Kur i dhashë honorarin e parë u emocionua...

Hudhri rrëfen raportet me Kadarenë: Ndjej një boshllëk, por edhe njëlloj qetësie. Ja fjalia e fundit

"Nëse Trump do ishte vrarë, Amerika do të zhytej në konflikt civil"

Nesho: Demokratët drejt një kompromisi për të gjetur zëvendësuesin e Biden

“Republikanët janë optimistë”,Mark Crawford: Trump në pozitë për të fituar, u shfaq shumë pozitiv..

Zaloshnja: Vetëm nëse ndodh diçka e jashtëzakonshme, Trump e ka të sigurt fitoren

Nesho: A vazhdon Rama të mendojë se Trump është turpi i civilizimit?

Nesho: Sulmi avantazhon politikisht Trump, ia rrëzoi gjithë platformën elektorale Biden

Çollaku: Sondazhet para atentatit e nxirrnin Trump në avantazh, sulmi e galvanizon elektoratin

Milo: Atentati erdhi si produkt i brendshëm i tensionit dhe konfliktit të politikës amerikane

Çollaku: Plani i atentatit është i mirëmenduar, jo akt vetmitar i një të çmenduri