Mix 2 Mix

Studimi: Gratë janë gjithmonë të sëmura, por burrat vdesin të parët

Studimi: Gratë janë gjithmonë të sëmura, por burrat

GJERMANI- Në fakt, ka disa të vërteta në këtë paragjykim seksist, konstaton një studim shkencor. Gratë ankohen më shpesh për sëmundjet, burrat vdesin më heret. "Gratë vazhdimisht ankojnë se janë të sëmura: ndonjëherë 'më dhemb shpina', pastaj 'më dhemb koka', e kur nuk ka këso ankesash, atëherë përdorin ate 'më lër rehat, jam në depresion'. Ndërsa burrat heshtin - dhe vdesin të parët. Kjo ndodh pjesërisht për shkak se përplasen me një makinë, rrëzohen të vdekur nga sulmi kardiak, zemra u rreh më shpejt, apo dhe vdesin në qetësi të plotë, Ose së fundi vdiqën shumë edhe nga korona.

Këto pohime tingëllojnë si biseda për "burrat e vërtetë" pas birrës së katërt. Paragjykimet e tilla të këqija seksiste mund të dëgjohen në mbarë botën. Por ky është përafërsisht edhe konstatimi i një studimi të madh shkencor të botuar në revistën prestigjioze mjekësore Lancet Public Health, bazuar në 20 sëmundjet më të zakonshme dhe shkaqet e vdekjeve në të gjitha moshat dhe të gjitha rajonet e botës. Arsyet për këtë janë megjithatë shumë më komplekse nga sa imagjinohen.

Dallimi midis gjinive në shëndet bëhet i dukshëm që në adoleshencë. Është mosha jo vetëm kur dallimet biologjike mes gjinive bëhen të dukshme, por edhe kur ndjenja e përkatësisë gjinore – pavarësisht gjinisë biologjike – fillon të ndikojë në jetë. "Nuk është vetëm trupi biologjik me të cilin keni lindur. Është edhe ndjenja e gjinisë në mjedis që shkakton dallimet", shpjegon profesoresha Sarah Hawkes nga University College London.

Edhe mjekët janë seksistë

Shkaqet janë të shumta dhe nuk janë vetëm për shkak të dallimeve fiziologjike, apo zakoneve në shoqëri. As mjekët nuk janë pa faj. "Ne e dimë se tashmë ka një paragjykim në diagnozat e mjekëve, ku gratë do të diagnostikohen me një çrregullim mendor shumë më shpejt”, thotë një nga autoret e studimit, Luisa Sorio Flor nga Instituti Amerikan për Vlerësimin e Shëndetit.

Në të njëjtën kohë, edhe nëse ankohen për çrregullime mendore, meshkujt do të kenë më pak gjasa të dërgohen për terapi, ndër tjerash për shkak të paragjykimit se "burrat” nuk kanë nevojë për të. Në këtë mënyrë, statistikat tregojnë një numër më të madh të grave që vuajnë nga çrregullime mendore.

"Dhimbja në pjesën e poshtme të shpinës” – siç quhet shpesh dhimbja në pjesën lumbale të shtyllës kurrizore, është pak më e vështirë të shpjegohet. Këtu sigurisht luajnë një rol arsyet fiziologjike, si ndjeshmëria më e madhe ndaj dhimbjeve për shkak të luhatjeve hormonale, ndryshimet në formën e skeletit, si dhe stresi fizik, i cili shkaktohet lehtësisht nga shtatzënia dhe lindja.

Por ka edhe studime të tjera, të cilat dëshmojnë se edhe mjekët gabojnë kur bëhet fjalë për dhimbje shpine. Në studim thuhet se këtë e bëjnë si mjekët meshkuj ashtu edhe femra, edhe pse hulumtimet më të detajuara kanë treguar se shtylla kurrizore e femrave është në gjendje shumë më të keqe se e meshkujve, të cilët më shpejt dërgohen për terapi. Autorët e këtij hulumtimi besojnë se as vetë gratë nuk kërkojnë ndihmë mjekësore në këtë rast sepse janë shumë të zëna me vendin e tyre të punës, apo me mirëmbajtjen e shtëpisë dhe kujdesin për familjen.

"Sëmundjet e grave" nuk janë aq të rëndësishme

Sorio Flor dhe shkencëtarët e tjerë krahasuan të dhënat e studimit nga viti 1990 deri 2021 gjetën diçka interesante: "Në disa kategori mund të vërehen më pak raste të sëmundjes, por raporti midis burrave dhe grave mbetet i qëndrueshëm". Ndërsa në rastin e "sëmundjeve tipike të grave" - dhimbje shpine dhe depresioni, dallimi është shumë i vogël.

Profesori londinez mendon se seksizmi ekziston -  në të gjithë sistemin e kujdesit shëndetësor: "Unë mendoj se ka një tendencë në kujdesin shëndetësor për të barazuar shëndetin e gruas me aftësinë për t'u riprodhuar. Në të njëjtën mënyrë, shëndeti i një gruaje përqendrohet kryesisht tek mitra”, beson Hawkes.

Studiuesit, të cilët kanë publikuar punimin, bëjnë të ditur se do të përpiqen të marrin të dhëna më të shumta dhe cilësore, por problemi i tyre në rritje është korrektësia politike. Domethënë, gjithnjë e më shpesh në diagnoza nuk shënohet fare gjinia e pacientit, e sidomos jo orientimi gjinor. Kjo u pa edhe në kohën e pandemisë COVID-19: nëse do të kishte të dhëna më të mira për gjininë e pacientëve, ndoshta nga kjo mund të nxirren disa përfundime për terapi më të mirë.

Për Sorio Flor, ky studim tregoi fillimisht një fakt banal: "Rezultatet tona janë mjaft të qarta. Nevojat shëndetësore të burrave dhe grave janë thjesht të ndryshme". Ky duhet të jetë gjithashtu një mësim për sistemet shtetërore të kujdesit shëndetësor: për sëmundje "burrash" si infarkti, ka mrekulli në të gjitha spitalet dhe ka gjithmonë para për teknologjinë e vërtetë hapësinore. Por për sëmundjet e "grave”, edhe kur është shëndeti mendor, bëhen kursime të rregullta dhe shkurtohen shpenzimet.-dw

Open Youtube

Kandidati i PD për Kryeministër, Berisha, Bardhi apo Argita? Flasin Lubonja, Zekthi, Sulo dhe Sefa

Kandidati i PD për Kryeministër, Berisha, Bardhi apo Argita? Flasin Lubonja, Zekthi, Sulo dhe Sefa

Lubonja tregon se kush janë të "paprekshmit", Sulo dhe Zekthi përplasen për SPAK dhe Metën

Tone të larta në studio/ Lubonja: Lulzim Basha të duket i ndershëm? Zekthi:Një lek s'kam marrë nga..

Lubonja: Gjykatësit janë njërëz nuk janë njësoj, kanë menduar pse të mbytemi dhe ne me Ramën

A është Berisha kreu i duhur per PD? / Zekthi: Si mund të këtë shpresë kjo parti me krye Berishën

Zekthi: Vula s'ka vlerë, as nuk prish gjë as nuk rregullon gjë, po i njëjti sistem është

Zekthi: Mendoj që PD është në një krizë që nga viti në 2009, që elita e ka mendjen vetem të vetja

“Gjyqtarë të pavarur nuk ka”,Sulo:Mua më duket se Rama donte Bashën në krye që ta kishte më të lehtë

“Nuk ka oaze drejtësia”, Tone në studio, Sefa-Sulos: Mendon se ja ka dhënë Rama Berishës vulën?

Sefa: Berisha asnjëherë nuk ia ka kërkuar gjykatës që të shqyrtojë sa më shpëjtë vendimin për vulën

"Bandat politike nuk janë 3 janë 1", Zekthi: Janë e njëjta strukturë e së keqes

Sefa: Është krijuar një koalicion anti-SPAK, ja pse ka frikë Edi Rama

Lubonja: Nga sistemi piramidal mashtrues që ishte Berisha president,që nga aty nisi korrupsioni ...

Sefa: Mosnjohja e ligjit nuk është argument, ta thotë këtë ish-presidenti Meta nuk pranohet

Zekthi-Sulo, debat në studio: Sistemin e drejtësisë duan ta pengojnë po nuk po ia dalin.Bëhu realist

“Nuk ka siguri asnjë gjë”, Zekthi:SPAK-u nuk është në krahun e së keqes,për herë të parë në Shqipëri

Debat me tone të larta, Sefa: Mazhoranca është e gjitha në hetim/ Sulo: Ti ke diku interes

“I paprekshmi ishte Berisha”,Lubonja: Nëqoftëse ky është proces i drejtë,këto do të kishin pak frikë

Debat në studio, Zekthi-Sulo: Ti flet si gazetar, nuk e njeh drejtësinë, ti do vetëm të hetohet Rama

“Në shqipëri për herë të parë po hetohen zyrtarë”, Zekthi: Bashkë me Metën të hetohet...

Meta-Dumani/ Sulo: Meta të hetohet për gjithçka, po ashtu të hetohet dhe kryeministri

Kredi e shpejtë! Ceo i IUTE zbulon përqindjet për çdo blerje me këste, Sejdarasi: Informohuni!

Idrizi: Burgaxhiu u bë eurodeputet, për njeriun me 3 emra dhe 3 dënime u ngrit një Greqi e tërë

“Financimi zhvillon ekonominë”, Ajdini: Kredia duhet paguar, sikurse depozita do të kthehet në datë

Mikrofinanca jep kredi dhe me interes zero/ Drejtori i iute: Klienti tek ne ka qasje më të shpejtë..

Mekanizëm që ofron më shumë lehtësi se bankat/ Sejdarasi:Dënim maksimal për ato kompani që prishin..

Drejtor i Iute: Kemi 25 vjet në treg, risi në teknologji dhe oferta, njerëzit i tërheqin cash dhe...

Mikrofinanca zgjidhja e halleve/ Sejdarasi: 1.9 milion shqiptarë 16 miliardë euro janë kredi

Idrizi: Po u bashkua opozita dhe ne do bashkohemi, të kemi mundësi të konkurrojmë dhe të fitojmë...

"Nuk dua të bëhemi bashkë për të mundur Ramën" Idrizi: Pas 2 vitësh zgjidhën çështjen e vulës së PD

Shpëtim Idrizi: Asnjë nuk e merr përsipër çështjen Çame se nuk duan të mërzisin Greqinë

"E nxorën Shqipërinë me 9 minoritete", Idrizi: Kurrë nuk kemi pasur marrëdhënie të mira me grekët

“Njeriu me 3 emra dhe me 3 dënime”, Idrizi: U ngrejt një Greqi e tërë për Belerin, për Çamët nuk...

Burgosja e bëri eurodeputet ?/ Idrizi: Beleri më shumë po del minoritar Grek se deputet i opozitës

Mardhënia Shqipëri-Greqi/ Kryetar i PDIU: Beleri një hidraulik i Kretës, u përdor nga Mitsotakis

"Briskun ti dhe SKAPI", Noka dhe Hitaj sherr në studio: Ti rrezikon burgun, je i kalbur në para...

"Doktor i dështuar, ke gënjyer për shtëpinë 1 mln euro", plas keq mes Nokës dhe Hitajt

Humbi vulën, Basha akuzon për bashkëpunim Berisha-Rama: Koalicion antivlerash! Jam i vetmi...

Noka tregon planet e PD: Lufta që sot, lirimi i liderit tonë

A ke frikë nga SPAK-u?,Noka shpërthen me tone të ashpra ndaj gazetarit: Merrni briskun ti dhe SPAK-u

“Rri e qetë Lala, s’do na shohësh kurrë në tavolinë me Ramën”,Noka: SKAP-i Dumanit nuk ka asnjë...

“Mos më ndërprit”,Lala hedh dyshimet e forta: Mos kjo vula ka mbrapa një marrëveshje?

Plas debati me tone të forta, Noka-Lalës: Ai SKAP-i jot ka çuar dokumente që nuk ekzistojnë

“Lërini këto përralla”, Noka: Nuk bën pazare Sali Berisha

Cilat janë thashethemet në korridoret e PD, çfarë thonë zërat në hije...

Vula te Berisha/ “Për aq kohë sa është Rama, do jetë dhe Berisha”, Kikia: Pazari politik...

“E keni të vështirë të kopjoni Ramën”, gazetari ironizon Nokën: U sollët si humbës

“Drejtësia e pavarur, duhet ta pranojnë”, nxehen tonet,Hitaj-Nokës: Silluni si fitues, jo si...

“Ka shkuar haka tek i zoti”,Noka: Dera e partisë e hapur për të gjithë,do ti kontaktojmë një nga një

“Jeni kontradiktor”, debat në studio, Lala i kthehet Nokës: Me çfarë kostoje vjen ky vendim?