Bota

Rezoluta e Srebrenicës/ Pse cilësohet si një akt i rëndësishëm simbolik?

Rezoluta e Srebrenicës/ Pse cilësohet si një akt i

BOSNJE HERCEGOVINË- "Ti dhe foshnja kaloni, dhe i vogli të dalë këndej", i tha një ushtar mamasë sime. Mami ngriu e shokuar. Por një ushtar tjetër tha atëherë: 'Lëre fëmijën të shkojë, ka mjaft.' Ai më shtyu drejt nënës sime, ajo më futi në autobus, që do të thoshte shpëtimi”, kujton Adem Mehmedoviç, i cili i mbijetoi gjenocidit në korrik 1995, kur ishte tetë vjeç.

Dhjetë vjet më parë ai u kthye në Srebrenicë, ku tani jeton dhe punon në administratën e qytetit. Për atë që u vendos në Kombet e Bashkuara, ai thotë: "Është vetëm një gjest simbolik dhe satisfaksion për viktimat. Dhe Kombet e Bashkuara, sigurisht që mbajnë një pjesë të përgjegjësisë për gjenocidin në Srebrenicë."

Mehmedoviç është i bindur se rezoluta nuk do të ndryshojë shumë gjë në qytet. "Është mirë që pranohet, por nuk duhet të kesh pritshmëri shumë të mëdha”, thotë ai për DW. Prandaj, mendon ai, nuk ka as arsye për reagimet e ashpra të politikanëve nga Republika Srpska dhe Serbia.

Sulmi në zonën e mbrojtur nga OKB

Në prill 1992, kur filloi lufta në ish-republikën jugosllave të Bosnjë-Hercegovinës, në qytetin e Srebrenicës në lindje të vendit, jo shumë larg kufirit me Serbinë, jetonin kryesisht myslimanë nga  Bosnja - boshnjakë. Në këtë zonë kishte edhe fshatra të banuara kryesisht me serbë.

Në vitin 1993 Këshilli i Sigurimit i OKB-së e shpalli enklavën e Srebrenicës zonë të mbrojtur. Si forcë mbrojtëse atje u vendosën rreth 170 ushtarë të armatosur lehtë, fillimisht kanadezë dhe më vonë holandezë. Kur më 11 korrik 1995 njësitë ushtarake të serbëve të Bosnjës nën udhëheqjen e komandantit të tyre të përgjithshëm, Ratko Mlladiç përparuan në zonën e mbrojtjes, ushtarët holandezë të OKB-së u dorëzuan pa luftë. Pas pushtimit të enklavës ushtria dhe policia e Republika Srpska e pjesës serbe të Bosnjë-Hercegovinës dhe njësia ushtarake speciale serbe Skorpioni vranë më shumë se 8.300 burra dhe djem boshnjakë. Më vonë Gjykata Ndërkombëtare për krimet e luftës në ish-Jugosllavi (ICTY) e përcaktoi krimin si gjenocid. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) e konfirmoi këtë në vitin 2007. Por ajo konstatoi gjithashtu se Serbia nuk ishte e përfshirë drejtpërdrejt në gjenocid. Megjithatë sipas GJND autoritetet e Beogradit në atë kohë nuk bënë asgjë për të parandaluar gjenocidin.

Deri tani 6.751 viktima janë varrosur në Memorialin e Srebrenicës në qytetin e Potoçarit, në jug të Srebrenicës. Eshtrat e shumë të tjerëve kërkohen ende. Në gjyqe të ndryshme përpara Gjykatës për Krimet e Luftës në ish-Jugosllavi (ICTY) rreth 50 njerëz u dënuan me më shumë se 700 vjet burg për gjenocid dhe krime në Srebrenicë, duke përfshirë Mlladiqin dhe Radovan Karaxhiçin, liderin e atëhershëm politik të serbëve.

Interpretimi serb: Masaker, jo gjenocid

Në Republikën Srpska dhe Serbi mohohet se krimet në Srebrenicë përbënin gjenocid. Parlamenti i Serbisë e dënoi masakrën e Srebrenicës në vitin 2010 pa përdorur termin gjenocid. Rezoluta aktuale e OKB-së interpretohet si sulm ndaj Serbisë dhe serbëve si komb, edhe pse ata nuk përmenden fare në tekstin e rezolutës.

Edhe para votimit në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, Aleksandar Vulin, ish-shefi i inteligjencës dhe tani zëvendëskryeministër i Serbisë, tha në një intervistë për mediat serbe: "Ajo që do të ndodhë është përfundimi i komplotit kundër Republika Srpska dhe Republikës të Serbisë”. Gjermania dhe Ruanda, të cilët iniciuan rezolutën, donin t`i "shpallnin serbët një komb gjenocidal".

Është e vështirë që të gjesh mes serbëve në Srebrenicë bashkëbisedues për temën e rezolutës. Shumica e njerëzve tundin dorën dhe thonë: "Mos më pyet". Por njëri prej tyre është dakord të flasë, vetëm me kusht që të mos i përmendet emri. Ai thotë se ka qenë ushtar serb. Për DW ai thekson, se në Srebrenicë nuk ka pasur gjenocid, sepse "nëse gjenocidi nënkupton synimin për të shfarosur dhe shkatërruar një popull të tërë, atëherë këtu kjo nuk ka ndodhur".

Në fillim të luftës, thotë ai, boshnjakët bënë kërdinë nëpër fshatrat serbe, duke vrarë të gjithë, fëmijët në djep, gratë, pleqtë e pazotë. "Unë kam qenë dëshmitar. Ne duhet të merremi me të gjitha këto me ndershmëri. Nuk mund të fajësohet gjithmonë vetëm njëra palë. Ata që vranë kanë emra, nga të dyja palët. Dhe të gjithë duhet të thonë se çfarë ka ndodhur saktësisht dhe kush ka qenë përgjegjës për çfarë, që të kërkohet individualisht përgjegjësi”, thotë ai për DW.

Srebrenica - një qytet fantazmë

Pas luftës Srebrenica ra nën juridiksionin e Republika Srpska, më e vogla nga dy entitetet në Bosnje-Hercegovinë. Megjithatë popullsia është ulur me dy të tretat në krahasim me periudhën e paraluftës. Gjithsej rreth 13,000 njerëz jetojnë në qytet dhe fshatrat përreth, dhe një shumicë e vogël deklarohen si boshnjakë. Sot Srebrenica i ngjan një qyteti fantazmë. Nuk ka pothuajse asnjë dyqan dhe as një stacion autobusi. Në Srebrenicë nuk mund të blesh as një gazetë ditore. Të rinjtë largohen, sepse nuk shohin perspektivë për veten.

"Shenjë e humanitetit të vërtetë"

Rezoluta për gjenocidin e Srebrenicës, që u votua në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara të enjten më 23 maj, u propozua nga Gjermania dhe Ruanda. Ajo shpall 11 korrikun ditën ndërkombëtare të përkujtimit të gjenocidit të Srebrenicës dhe bën thirrje për përfshirjen në programet mësimore të fakteve rreth gjenocidit të pranuara nga gjykata.

Në versionin përfundimtar të rezolutës për Srebrenicën është përfshirë amendamenti i Malit të Zi, i cili thotë se përgjegjësia penale për gjenocidin sipas ligjit ndërkombëtar është individuale dhe nuk mund t'i atribuohet asnjë grupi etnik, fetar apo një komuniteti si të tërë./DW

Open Youtube

Kandidati i PD për Kryeministër, Berisha, Bardhi apo Argita? Flasin Lubonja, Zekthi, Sulo dhe Sefa

Kandidati i PD për Kryeministër, Berisha, Bardhi apo Argita? Flasin Lubonja, Zekthi, Sulo dhe Sefa

Lubonja tregon se kush janë të "paprekshmit", Sulo dhe Zekthi përplasen për SPAK dhe Metën

Tone të larta në studio/ Lubonja: Lulzim Basha të duket i ndershëm? Zekthi:Një lek s'kam marrë nga..

Lubonja: Gjykatësit janë njërëz nuk janë njësoj, kanë menduar pse të mbytemi dhe ne me Ramën

A është Berisha kreu i duhur per PD? / Zekthi: Si mund të këtë shpresë kjo parti me krye Berishën

Zekthi: Vula s'ka vlerë, as nuk prish gjë as nuk rregullon gjë, po i njëjti sistem është

Zekthi: Mendoj që PD është në një krizë që nga viti në 2009, që elita e ka mendjen vetem të vetja

“Gjyqtarë të pavarur nuk ka”,Sulo:Mua më duket se Rama donte Bashën në krye që ta kishte më të lehtë

“Nuk ka oaze drejtësia”, Tone në studio, Sefa-Sulos: Mendon se ja ka dhënë Rama Berishës vulën?

Sefa: Berisha asnjëherë nuk ia ka kërkuar gjykatës që të shqyrtojë sa më shpëjtë vendimin për vulën

"Bandat politike nuk janë 3 janë 1", Zekthi: Janë e njëjta strukturë e së keqes

Sefa: Është krijuar një koalicion anti-SPAK, ja pse ka frikë Edi Rama

Lubonja: Nga sistemi piramidal mashtrues që ishte Berisha president,që nga aty nisi korrupsioni ...

Sefa: Mosnjohja e ligjit nuk është argument, ta thotë këtë ish-presidenti Meta nuk pranohet

Zekthi-Sulo, debat në studio: Sistemin e drejtësisë duan ta pengojnë po nuk po ia dalin.Bëhu realist

“Nuk ka siguri asnjë gjë”, Zekthi:SPAK-u nuk është në krahun e së keqes,për herë të parë në Shqipëri

Debat me tone të larta, Sefa: Mazhoranca është e gjitha në hetim/ Sulo: Ti ke diku interes

“I paprekshmi ishte Berisha”,Lubonja: Nëqoftëse ky është proces i drejtë,këto do të kishin pak frikë

Debat në studio, Zekthi-Sulo: Ti flet si gazetar, nuk e njeh drejtësinë, ti do vetëm të hetohet Rama

“Në shqipëri për herë të parë po hetohen zyrtarë”, Zekthi: Bashkë me Metën të hetohet...

Meta-Dumani/ Sulo: Meta të hetohet për gjithçka, po ashtu të hetohet dhe kryeministri

Kredi e shpejtë! Ceo i IUTE zbulon përqindjet për çdo blerje me këste, Sejdarasi: Informohuni!

Idrizi: Burgaxhiu u bë eurodeputet, për njeriun me 3 emra dhe 3 dënime u ngrit një Greqi e tërë

“Financimi zhvillon ekonominë”, Ajdini: Kredia duhet paguar, sikurse depozita do të kthehet në datë

Mikrofinanca jep kredi dhe me interes zero/ Drejtori i iute: Klienti tek ne ka qasje më të shpejtë..

Mekanizëm që ofron më shumë lehtësi se bankat/ Sejdarasi:Dënim maksimal për ato kompani që prishin..

Drejtor i Iute: Kemi 25 vjet në treg, risi në teknologji dhe oferta, njerëzit i tërheqin cash dhe...

Mikrofinanca zgjidhja e halleve/ Sejdarasi: 1.9 milion shqiptarë 16 miliardë euro janë kredi

Idrizi: Po u bashkua opozita dhe ne do bashkohemi, të kemi mundësi të konkurrojmë dhe të fitojmë...

"Nuk dua të bëhemi bashkë për të mundur Ramën" Idrizi: Pas 2 vitësh zgjidhën çështjen e vulës së PD

Shpëtim Idrizi: Asnjë nuk e merr përsipër çështjen Çame se nuk duan të mërzisin Greqinë

"E nxorën Shqipërinë me 9 minoritete", Idrizi: Kurrë nuk kemi pasur marrëdhënie të mira me grekët

“Njeriu me 3 emra dhe me 3 dënime”, Idrizi: U ngrejt një Greqi e tërë për Belerin, për Çamët nuk...

Burgosja e bëri eurodeputet ?/ Idrizi: Beleri më shumë po del minoritar Grek se deputet i opozitës

Mardhënia Shqipëri-Greqi/ Kryetar i PDIU: Beleri një hidraulik i Kretës, u përdor nga Mitsotakis

"Briskun ti dhe SKAPI", Noka dhe Hitaj sherr në studio: Ti rrezikon burgun, je i kalbur në para...

"Doktor i dështuar, ke gënjyer për shtëpinë 1 mln euro", plas keq mes Nokës dhe Hitajt

Humbi vulën, Basha akuzon për bashkëpunim Berisha-Rama: Koalicion antivlerash! Jam i vetmi...

Noka tregon planet e PD: Lufta që sot, lirimi i liderit tonë

A ke frikë nga SPAK-u?,Noka shpërthen me tone të ashpra ndaj gazetarit: Merrni briskun ti dhe SPAK-u

“Rri e qetë Lala, s’do na shohësh kurrë në tavolinë me Ramën”,Noka: SKAP-i Dumanit nuk ka asnjë...

“Mos më ndërprit”,Lala hedh dyshimet e forta: Mos kjo vula ka mbrapa një marrëveshje?

Plas debati me tone të forta, Noka-Lalës: Ai SKAP-i jot ka çuar dokumente që nuk ekzistojnë

“Lërini këto përralla”, Noka: Nuk bën pazare Sali Berisha

Cilat janë thashethemet në korridoret e PD, çfarë thonë zërat në hije...

Vula te Berisha/ “Për aq kohë sa është Rama, do jetë dhe Berisha”, Kikia: Pazari politik...

“E keni të vështirë të kopjoni Ramën”, gazetari ironizon Nokën: U sollët si humbës

“Drejtësia e pavarur, duhet ta pranojnë”, nxehen tonet,Hitaj-Nokës: Silluni si fitues, jo si...

“Ka shkuar haka tek i zoti”,Noka: Dera e partisë e hapur për të gjithë,do ti kontaktojmë një nga një

“Jeni kontradiktor”, debat në studio, Lala i kthehet Nokës: Me çfarë kostoje vjen ky vendim?