KOREJA E JUGUT- Ish-presidenti i Koresë së Jugut Yun Suk-yeol u dënua me burgim të përjetshëm të enjten për përpjekjen për të vendosur ligj ushtarak, duke e zhytur vendin në trazira politike. Sipas mediave të huaja, trupi gjykues prej tre gjyqtarësh i Gjykatës së Qarkut Qendror të Seulit vendosi të enjten se Yun ishte fajtor për udhëheqjen e një grushti shteti në fund të vitit 2024 që synonte përmbysjen e rendit kushtetues.
“Veprimet e Yoon-it minuan në thelb vlerat thelbësore të demokracisë”, tha gjykatësi Ji Gwi-yeon. Ish-presidenti 65-vjeçar madje ishte përballur me mundësinë e dënimit me vdekje. Vendimi për të pezulluar dënimin e tij është i dyti dhe më seriozi në një seri çështjesh gjyqësore që janë në pritje kundër tij që nga njoftimi i tij i papritur i gjendjes ushtarake. Muajin e kaluar, ai u dënua me pesë vjet burg në një rast të lidhur për pengim të drejtësisë, abuzim me pushtetin dhe falsifikim të dokumenteve zyrtare.
Vendimi mbyll një kapitull dramatik që e ka zhytur Korenë e Jugut në krizën e saj më të rëndë politike në dekada dhe ka vënë në provë qëndrueshmërinë e demokracisë 39-vjeçare të vendit. Në orën 23:00 të 3 dhjetorit 2024, Yun u shfaq në një fjalim televiziv, duke paralajmëruar se forcat anti-shtetërore dhe pro-koreano-veriore po përpiqeshin të merrnin kontrollin e vendit dhe duke njoftuar vendosjen e një gjendjeje të jashtëzakonshme, me qëllim të mbrojë rendin e lirë dhe kushtetues.
Vendimi shkaktoi protesta masive, me ligjvënës që u ngjitën mbi kangjellat e Asamblesë Kombëtare për të mbajtur një votim emergjence duke hedhur poshtë dekretin e ligjit ushtarak. Nën presionin në rritje dhe mes trazirave në rritje, Yun e anuloi masën rreth gjashtë orë pasi u njoftua. Dhjetë ditë më vonë, Asambleja Kombëtare e shkarkoi atë dhe Gjykata Kushtetuese e Koresë e shkarkoi nga detyra vitin e kaluar. Në vendimin e tyre, gjyqtarët thanë se Yun kishte vendosur trupa në Asamblenë Kombëtare me qëllim pengimin e ligjvënësve dhe arrestimin e kundërshtarëve politikë.
"Shpallja e gjendjes së jashtëzakonshme dhe veprimet pasuese të forcave ushtarake dhe policore kanë dëmtuar seriozisht neutralitetin politik të forcave të armatosura dhe policisë, kanë minuar prestigjin politik dhe besueshmërinë ndërkombëtare të Koresë së Jugut dhe kanë çuar në polarizim ekstrem politik", tha gjyqtari.
Ata gjithashtu vunë në dukje se Yun nuk ka treguar asnjë pendim për veprimet e tij. Ai ka të drejtë të apelojë vendimin dhe avokatët e tij kanë thënë tashmë se kanë ndërmend ta bëjnë këtë. Sistemi gjyqësor i Koresë së Jugut parashikon deri në tre nivele të gjykimit penal, duke përfshirë një vendim përfundimtar për çështje ligjore nga Gjykata Supreme.
Disa zyrtarë të tjerë të lartë janë dënuar me burg në lidhje me krizën. Ish-Ministri i Mbrojtjes Kim Jong-hyun u dënua të enjten me 30 vjet burg për rolin e tij në këtë përplasje. Ish-kryeministri Han Dak-soo, i cili shërbeu si president i përkohshëm pasi Yun u rrëzua, ishte dënuar më parë me 23 vjet burg për rolin e tij në lehtësimin e masave të emergjencës.
Një prokuror i pavarur në dhjetor liroi gruan e Yun, Kim Geun-hee, nga akuzat që lidhen me vendosjen e ligjit ushtarak. Megjithatë, muajin e kaluar ajo u dënua me 20 muaj burg në një rast të veçantë korrupsioni. Sipas një sondazhi të janarit, rreth 58% e koreanëve mbështetën vendosjen e dënimit me vdekje ndaj Yun. Koreja e Jugut nuk ka kryer ekzekutime që nga viti 1997.
