Shtëpia e Bardhë tha të martën se presidenti Donald Trump po shtjellon mundësitë për përvetësimin e Grenlandës, përfshirë edhe përdorimin e mundshëm të ushtrisë amerikane.
Uashingtoni i ka ringjallur synimet e kamotshme së voni për ta marrë ishullin strategjik, pavarësisht kundërshtimeve nga Evropa.
Trump e sheh përvetësimin e Grenlandës si prioritet për sigurinë kombëtare të Shteteve të Bashkuara, gjë që është e nevojshme për t’i “frenuar kundërshtarët tanë në rajonin e Arktikut”, tha Shtëpia e Bardhë në një deklaratë.
“Presidenti dhe ekipi i tij po shqyrtojnë një sërë mundësish për ta ndjekur këtë synim të rëndësishëm të politikës së jashtme dhe, natyrisht, përdorimi i ushtrisë amerikane është gjithmonë opsion në dispozicion të komandantit të përgjithshëm”, tha Shtëpia e Bardhë.
Grenlanda ka theksuar vazhdimisht se nuk dëshiron të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara.
Udhëheqës nga fuqitë kryesore evropiane dhe Kanadaja u rreshtuan përkrah Grenlandës të martën, duke thënë se ky ishull u përket njerëzve të vet.
Grenlanda është territor danez dhe pushtimi i saj ushtarak nga SHBA - e cila është aleate e kamotshme e Danimarkës, do të shkaktonte tronditje të mëdha në aleancën e NATO-s dhe do të thellonte ndarjet mes Trumpit dhe udhëheqësve evropianë.
Kundërshtimi i fortë nuk e ka frenuar Trumpin të shqyrtojë mënyrat për ta kthyer Grenlandën në një qendër amerikane në një vend ku po rritet interesi i Rusisë dhe Kinës.
Interesi i Trumpit, i shprehur fillimisht në vitin 2019 gjatë mandatit të tij të parë, është ringjallur ditët e fundit pasi SHBA-ja e arrestoi tashmë presidentin e rrëzuar të Venezuelës, Nicolas Maduro.
Pas kapjes së Maduros fundjavën e kaluar, Trump është shprehur i bindur se “mbizotërimi amerikan në Hemisferën Perëndimore nuk do të vihet më kurrë në dyshim” dhe ka ushtruar trysni ndaj Kolumbisë dhe Kubës, gjithashtu.
Ai gjithashtu ka filluar të flasë përsëri për Grenlandën, pasi e kishte lënë atë në plan të dytë për muaj me radhë. Një zyrtar i lartë amerikan, duke folur në kushte anonimiteti, tha se Trump dhe këshilltarët e tij po shqyrtojnë një sërë mënyrash për ta përvetësuar Grenlandën.
A është Grenlanda në shitje?
Këto opsione përfshijnë blerjen e drejtpërdrejtë të Grenlandës nga SHBA-ja ose formimin e një Marrëveshjeje të Asociimit të Lirë me territorin, tha zyrtari. Një marrëveshje e Asociimit do të ishte më pak se ambicia e Trumpit për ta bërë ishullin, i cili ka 57 mijë banorë, pjesë të Shteteve të Bashkuara.
Zyrtari nuk tregoi se cili do të ishte çmimi i mundshëm për blerjen e ishullit.
“Diplomacia është gjithmonë opsioni i parë i presidentit për çdo gjë, dhe bërja e marrëveshjeve. Ai i do marrëveshjet. Pra, nëse mund të arrihet një marrëveshje e mirë për të përvetësuar Grenlandën, kjo do të ishte padyshim instinkti i tij i parë”, tha zyrtari.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, u tha ligjvënësve se kërcënimet e fundit të administratës ndaj Grenlandës nuk nënkuptojnë pushtim dhe se qëllimi është blerja e ishullit nga Danimarka. Ruboi e tha këtë gjatë një njoftimi të klasifikuar të hënën mbrëma para udhëheqësve të Kongresit, sipas dy burimeve, raporton Reuters.
Wall Street Journal raportoi i pari për komentet e Rubios.
Anëtarë të Kongresit, përfshirë disa republikanë bashkëpartiakë të Trumpit, reaguan kundër komenteve të administratës për Grenlandën, duke theksuar se Danimarka, anëtare e NATO-s, ka qenë aleate besnike e SHBA-së.
“Kur Danimarka dhe Grenlanda e bëjnë të qartë se Grenlanda nuk është në shitje, Shtetet e Bashkuara duhet të respektojnë detyrimet e saj brenda traktateve dhe ta respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës”, thanë në një deklaratë senatorja demokrate Jeanne Shaheen dhe senatori republikan Thom Tillis, bashkëkryetarë të Grupit Vëzhgues të NATO-s në Senat.
Zyrtarët e administratës thonë se ishulli është jetik për SHBA-në për shkak të depozitave të mineraleve të rëndësishme për teknologjinë e avancuar dhe aplikimet ushtarake. Këto burime mbeten të pashfrytëzuara për shkak të mungesës së fuqisë punëtore, infrastrukturës së pakët dhe sfidave të tjera./REL
